Prosedür nasıl gerçekleşir?

Replantasyon işleminin çeşitli basamakları vardır. Öncelikle hasar gören doku dikkatle ele alınır. Sonra kemik uçları kısaltılarak iğne, tel veya plak vidalarla yeniden birleştirilir. Bu yolla, dokuların geri kalan kısmının normal bir pozisyonda yenilenmesini sağlanır.  Kaslar, tendonlar, atar damarlar ve toplar damarlar ile sinirler onarılır. Bazen greftlere veya yapay kemik, cilt, tendon ve kan damarlarına da ihtiyaç duyulabilir. Greftler hastadan ya da bir doku bankasından alınabilir.

Nasıl bir iyileşme bekleyebilirim?

Hastanın iyileşme sürecindeki rolü oldukça önemlidir. Sigara içmek dolaşımı kötü etkileyerek replante edilen parçanın kanlanmasında kayıplara neden olabilmektedir. Replante edilen parçaya kan akışı, sigara içmeyerek arttırılabilir. Replante edilen parçanın kalp seviyesinin altında olması da kan akışını kötüleştirebilir. Yaş, iyileşmede önemli bir rol oynar. Daha genç hastaların sinirlerinin yeniden büyüme olasılığı daha fazladır; replante edilen parçada daha fazla his ve hareket yeteneği olur. Genel olarak kol yaralanması ne kadar ele yakın olursa, replante edilen parçanın kullanılabilirliği da o kadar fazla olur. Eklem hasarı olmayan hastalar, eklem hasarı olanlara oranla daha hareketli eklemlere sahip olurlar.  Düzgün şekilde kopan bir organ, ezilen bir organa göre daha iyi çalışır. Replante edilen organın işlevi, iki tip sinirin iyileşmesine bağlıdır: duyusal sinirler ve kasları hareket ettiren motor sinirler. Sinirler her ay yaklaşık 2,5 cm kadar büyür. Yaralanma bölgesinden parmağın ucuna kadar olan uzaklığa bakılarak, hastanın o parmak ucuyla bir şeyler hissedebileceği zaman hesaplanbilir. Replante edilen parça asla yaralanma öncesi durumuna tamamen geri dönmez ve çoğu doktor %60 ila %80 arası bir kullanımın mükemmel bir sonuç olduğunu düşünür. Soğuk havalar, replante edilen organ için rahatsız edici olabilir ve en iyi sonuçlarda bile sık sık şikayetler olabilir.

Ya terapi ve rehabilitasyon?

Cerrahi yaraların tamamen iyileşmesi uzun bir rehabilitasyon sürecinin sadece başlangıcıdır. Terapi ve rehabilitasyon, iyileşme sürecinde önemlidir.  Onarılan tendonların korunmasında ateller kullanılır ve hastanın replante edilen parçayı hareket ettirmesine izin verilmez.  Belirli bir süre sonra uygulanan sınırlı hareketler, eklemlerin sertleşmesini engellemekte, kasların hareketli kalmasına yardımcı olmakta ve nedbe dokusunun azalmasına yardımcı olmaktadır. İyileşme sonrasında bile hasta istediği her hareketi yapamayabilir. Kişiye özel olarak yapılan yardımcı cihazlar, hastaların özel aktivite ve hobilerini gerçekleştirmelerine yardımcı olabilir. Bu tür cihazlar ile ilgili daha fazla bilgi almak için hasta doktor veya terapistiyle iletişim kurmalıdır. Birçok replantasyon hastası, yaralanma öncesindeki işlerine geri dönebilmektedir. Bu mümkün olmadığında hastalar yeni bir iş seçebilirler.

Replantasyon sonrasında duygusal sorunlar sık mıdır?

Replantasyon veya ampütasyon sonrası protez kullanımı hem vücudu hem de duygusal yaşamı etkileyebilmektedir. Hasta, replante edilen veya ampüte edilen parçayı ilk kez gördüğünde, şok, keder, öfke, kuşku veya hayal kırıklığı hissedebilir çünkü söz konusu vücut parçası eskiden gözüktüğü gibi gözükmemektedir. Bir vücut parçasının nasıl göründüğü ve nasıl çalışacağıyla ilgili endişelere sıklıkla rastlanmaktadır. Bu hislerle ilgili doktorla konuşmak çoğu kez ortaya çıkan sonuca adapte olmaya yardımcı olabilmektedir. Doktor bu süreçte yardımcı olabilecek bir danışman atayabilir. Bu konuda biriyle konuşmak, hisleri gözden geçirmek hastaya iyi gelebilir ve böylece de hayat devam edebilir.

Ek cerrahi müdahalelere gerek olacak mı?

Replantasyon ameliyatı sonrasında bazı hastalar ek ameliyatlara ihtiyaç duyabilmektedir. Sıkça başvurulan bazı ameliyatlar şunlardır:

Tenoliz: Tendonu yara dokusundan kurtarır.

Kapsülotomi: Sert, kilitlenmiş eklemleri serbest bırakır.

Tendon ya da kas transferi: Tendonlar ya da kaslar başka bir bölgeye nakledilir.  Böylece tendon ya da kas, daha fazla ihtiyaç duyulan bir alanda çalışır.  

Sinir Greftlemesi: Greft, hasar görmüş sinirin veya sinirlerdeki bir boşluğun yerini alarak sinirin çalışmasını iyileştirir.

Füzyon: Hasarlı iki kemiği bir eklemde birleştirerek tek bir kemik haline getirir.

Eklem İmplantı: Hasarlı eklem yüzeylerini, bazı hareketlere olanak sağlayan protezlerle yeniden yapmaktır.

Ampütasyon:  Organ iyi çalışmadığında, elin kullanımını engellediğinde ya da acı verici olduğunda vücuttan ayrılır.

Hayatın akışı her şeye rağmen devam etmektedir.  Hasta en iyi tıbbi bakımı almış olsa bile, iyileşme sürecinde güçlü olmalıdır. Yaşam kalitesi doğrudan tavır ve beklentilerle ilgilidir. Hayat yalnızca kopan kolu yeniden kullanmak demek değildir.

Not:  Bu bilgiler Amerikan El Cerrahları Topluluğu’nun internet sitesinden alınmıştır.  Sitemizin yapılandırılma çalışmaları sonrası yeni bilgiler eklenecektir.

Note: This material is taken from ASSH web site: www.assh.org

REPLANTASYON NEDİR?

“Replantasyon,” bir insanın vücudundan tamamen ayrılmış olan bir parmak, el ya da kolun cerrahi müdahaleyle yeniden yerine iade edilmesi anlamına gelir. Replantasyon ameliyatının amacı, hastanın yaralanan organını olabildiğince fazla kullanabilmesini sağlamaktır. Bazı durumlarda replantasyon mümkün değildir çünkü parça çok fazla hasar görmüştür. Eğer kopan parça yerine iade edilemezse ya da iade edilmemeliyse güdük onarımı yapılabilir.  .Protez, vücuttaki eksik bir parçanın yerine kullanılan yapay bir organdır ve bazı durumlarda bu seçenek replantasyondan daha iyi ve hızlı bir iyileşme sağlayabilmektedir.

Genelde replantasyon, yerine dikilecek organ en azından protez kadar iyi çalışacaksa yapılır. Kopan bir el ya da parmak işe yaramayacaksa, ağrı kaynağı olacaksa veya günlük yaşamı zorlayacaksa replante edilmez. Ameliyat öncesinde doktor hastaya kapsamlı bilgi vermelidir.  İşlemin içeriği, hastanın iyileşmesi için gereken zaman ve çaba ve replantasyon sonrasında ilgili organın kullanımı, hastaya anlatılır. Hasta ve ailesi, uzun ve zorlu ameliyatları, hastanede geçirilecek süreyi ve rehabilitasyon sürecini göz önünde bulundurarak karar vermelidir.